Review: Sony FE 12-24mm F2.8 GM

Sony heeft een nieuwe, extreme groothoekzoom aangekondigd: de Sony FE 12-24mm F2.8 GM. Door de hoge lichtsterkte is dit objectief extra geschikt voor available light fotografie, (indoor) sport en nachtopnames. 

Klik op de lens voor specificaties, prijzen en testresultaten.

TESTRESULTATEN Sony FE 12-24mm F2.8 GM :

VOORDELEN

Nadelen

  • extreem groothoekig
  • f/2.8 over hele bereik
  • hoge beeldkwaliteit
  • degelijk gebouwd
  • weerbestendig
  • groot
  • bolle frontlens
  • geen schroeffilters mogelijk
  • stevige prijs

De Sony FE 12-24mm F2.8 GM is de ultieme groothoekzoom voor veeleisende Sony-fotografen

De Sony FE 12-24mm F2.8 GM (G Master) is een professionele zoom met een extreem groothoekbereik. Het is zelfs het meest groothoekige objectief met een lichtsterkte van F2.8. Met de komst van dit objectief kunnen Sony fotografen nu werken op F2.8 vanaf 12mm tot 200mm. Het is echter niet de eerste groothoekzoom van Sony met dit bereik voor het E-systeem. Er is namelijk al de Sony FE 12-24mm F4 GM. Die is kleiner, bijna driehonderd gram lichter en een stop minder lichtsterk. Dat is een populair objectief onder fotografen die graag landschap of architectuur fotograferen, waar het diafragma eerder op F8 of F11 zal staan dan op F4. Maar er zijn toepassingen waar je best wat meer lichtsterkte voor kan gebruiken.

Indoorsporten bijvoorbeeld, waar je bij weinig licht met snelle sluitertijden moet werken. Astrofotografie en nacht- en avondopnames met een lage ISO-waardes om de hoogste scherpte uit je camera te halen. Ook reportage- en bruidsfotografen kunnen hun voordeel doen met de hoge lichtsterkte. Dankzij die lichtsterkte kan je met snellere sluitertijden werken of je ISO-waarde lager houden. En soms is het ook mooi om, ondanks de extreme scherptediepte die je met een 12mm krijgt, toch iets van onscherpte in de voor- of achtergrond te krijgen. En dan is F2.8 toch net iets handiger dan F4.

Voor al dit soort toepassingen is de Sony FE 12-24mm F2.8 GM een betere keus dan de Sony FE 12-24mm F4 GM.  Dat de GM-versie door die extra mogelijkheden groter, zwaarder en duurder is, zal waarschijnlijk niemand verbazen. Dit objectief valt ook in de GM-serie, waar de F4 versie een ‘G’ is. Dat houdt in dat de Sony FE 12-24mm F2.8 GM net even een slag beter is qua bouwkwaliteit, scherpstelling en optische kwaliteit.

Bouw

De FE 12-24mm F2.8 GM weegt 847 gram, heeft een diameter van 93mm en is 137mm lang.  Het optisch ontwerp bevat drie XA- (extreem asferische) elementen en een extra asferisch element, drie ED (Extra Low Disporsion) elementen en twee Super ED elementen. Dit moet allemaal zorgen voor een hoge beeldkwaliteit met weinig lensfouten. Voor dit objectief heeft Sony ook voor het eerst de nieuwe Nano AR Coating  II gebruikt. Deze coating heeft volgens Sony het voordeel dat deze beter is op extreem gekromde glasoppervlakken.

De FE 12-24mm F2.8 GM heeft dezelfde opbouw als zijn minder lichtsterke stalgenoot, met een grote bolle frontlens aan de voorzijde. Hierdoor is het gebruik van schroeffilters niet mogelijk. Wel zijn er filterhouders van bijvoorbeeld NISI waarmee je vlakke 150mm filters kan gebruiken. De frontlens is voorzien van een  fluorinecoating om het oppervlak stof, vocht en vetvrij te houden. Het hele objectief is weersbestendig.

Aan de achterzijde heeft het objectief de mogelijkheid om vlakke gelfilters in een filterhouder te plaatsen. De Sony FE 12-24mm F2.8 GM heeft een diafragma dat bestaat uit 9 bladen en twee knoppen aan de buitenzijde: een Focus Hold knop en een schakelaar om te wisselen van autofocus naar handmatige scherpstelling.

Autofocus

De Sony FE 12-24mm F2.8 GM heeft maar liefst vier lineaire XD (extreme dynamic) motoren. Die hoeveelheid heeft te maken met de zwevende lenselementen waardoor de motoren twee aan twee werken om de twee verschillende focusgroepen snel te kunnen verplaatsen. Het systeem moet hierdoor optimaal stil en trillingvrij werken.  Die zwevende lenselementen zijn er om behoud van de beeldkwaliteit te waarborgen tot aan de kortste instelafstand van 28cm. 

Een ander voordeel van de interne scherpstelling is dat het objectief tijdens het scherpstellen niet langer wordt en de balans behouden blijft. Dat is prettig voor bijvoorbeeld filmers die met dit objectief op een gimbal willen werken. Schakel je over naar handmatige scherpstelling, dan is de reageert de scherpstelling vrijwel lineair op het verdraaien van de scherpstelring.  Sony noemt het Lineair Response MF en ook dat is een groot voordeel voor filmers, en wellicht ook voor veel fotografen.

In de praktijk is de autofocus heel snel, maar niet helemaal probleemloos. Wanneer je met C-AF werken en Real Time Tracking, zie je af en toe de achtergrond aan de randen in en uit de scherpte schieten terwijl de camera kleine autofocus correcties uitvoert. In de uiterste groothoekstand is dit het meest zichtbaar, op 24mm zie je het vrijwel niet. Voor video kan dit storend zijn. De beeldkwaliteit op de kortste instelafstand is nog steeds heel fraai. 

Beeldkwaliteit

De beeldkwaliteit van de Sony FE 12-24mm F2.8 GM is hoog. Al op volle opening is de scherpte in het centrum uitstekend en zijn de hoeken en de randen goed. Met een stop diafragmeren neemt de kwaliteit in het centrum nog een fractie toe en worden de uiterste hoeken ook uitstekend. Verder diafragmeren levert eigenlijk geen scherptewinst meer op.

Mede dankzij de lenscorrecties van de camera, zijn de beelden die je met de Sony FE 12-24mm F2.8 GM maakt nagenoeg vertekeningsvrij. Hierdoor is het objectief ook prima voor architectuurfotografie te gebruiken. Dat het objectief zonder correcties wel enige vertekening heeft, is gezien de goede scherpte in de hoeken niet van belang. Moderne objectieven voor spiegelloze camera’s zijn berekend om gebruikt te worden met lenscorrecties en het werkt. Deze combinatie van vrijheid van vertekening en hoge scherpte zou zuiver optisch nauwelijks te realiseren zijn in zo’n extreme zoom.

Gevoeligheid voor tegenlicht is ook heel gering. Richt je dit objectief tegen de zon in, dan kan je soms wel wat kleine vlekjes in beeld krijgen, maar het is al met al maar heel weinig en het contrast blijft heel fraai. Diafragmeer je naar F16 en F22 dan kan je keurige zonnesterren krijgen. Chromatische aberraties zijn vrijwel afwezig, zelfs op Sony’s R-camera’s met hoge resolutie.

12 – 14 -20 – 24 mm

Het enige minpunt van dit objectief is de lichtafval, die op volle opening eigenlijk over het hele bereik wel aanwezig is. Met een stop diafragmeren wordt die duidelijk minder en vanaf F5.6 is het in de praktijk nauwelijks nog zichtbaar. De grootste verbetering van de beeldkwaliteit bij diafragmeren van F2.8 naar F4 komt dus ook eigenlijk niet van de verhoging van de scherpte, maar van het verbeteren van de lichtafval in de hoeken.

Hoewel je van een objectief met zo’n extreme beeldhoek  het eigenlijk niet zou mogen verwachten, is het bokeh van de Sony FE 12-24mm F2.8 GM best heel fraai. Je moet dan wel goed gebruik maken van de kortste instelafstand. Sony heeft in dit objectief wederom gebruik gemaakt van XA-lenselementen die heel precies zijn gefabriceerd om het optreden van uienringen in de onscherpte te voorkomen en dat lijkt zich hier uit te betalen.

 Sony FE 12-24mm F2.8 GM
 specificaties
  
beeldhoek122° – 84°
sensorformaatfull-frame
min. instelafstand28 cm
filterdiametergeen
diafragmalamellen9
beeldstabilisatornee
lengte137 mm
gewicht847 gr
bajonetaansluitingSony E
bijzonderhedenF2.8 over het hele bereik
importeurSony.nl
verkoopprijs€ 3300,00
  
scheidend vermogen9
contrast9
chromatische aberratie9
vertekening9
vignettering7
autofocus8
overstraling7
uitvoering9
  
eindwaardering8,5

Conclusie test Sony FE 12-24mm F2.8 GM

Wil je de ultieme supergroothoekzoom, dan is de Sony FE 12-24mm F2.8 GM een uitstekende keus.

De Sony FE 12-24mm F2.8 GM is een erg goede extreme groothoekzoom. De stevige prijs is volledig gerechtvaardigd voor deze unieke combinatie van lichtsterkte en beeldhoek. Voor landschapsfotografie is de lichtsterkte niet direct nodig en voor reisreportages is dit objectief wellicht wat groot. Maar zodra je bij weinig licht moet werken of als landschapsfotograaf op reis ook wat nachtopnames wilt maken, dan is F2.8 toch heel fijn om te hebben. Filters gebruiken op een objectief als dit, is mogelijk, al moet je er wel grote en relatief dure vlakfilters voor aanschaffen. En natuurlijk is het ook altijd wel uitkijken met de grote, bolle frontlens, maar dat hoort er allemaal bij. Wil je de ultieme supergroothoekzoom, dan is de Sony FE 12-24mm F2.8 GM een uitstekende keus.